Episode 18: TAMATI YA LAANA
Hali ya hewa mtoni ilikuwa ya utulivu wa kutisha, huku maji yakitiririka taratibu kana kwamba yanashuhudia mwisho wa safari ya binti aliyedhani uzuri wake ni kinga ya kila dhambi. Sharifa alisimama ukingoni mwa mto, akitazama kivuli chake kwenye maji—kivuli cha mwanamke aliyepoteza kila kitu kwa ajili ya mahaba ya muda mfupi.
Maumivu ya tumbo yalizidi kuwa makali, yakimchoma kama ncha za mshale. Sharifa alishika tumbo lake na kupiga yowe, lakini sauti yake ilimezwa na upepo wa jioni. Alijikuta akipiga magoti kwenye mchanga wa mto, jasho likimtiririka kifuani na kulowesha kile kinguo chake chepesi kilichokuwa kimebakia kuwa kumbukumbu ya mjini.
*"Iddi... unaniacha gizani... mimi na mwanao..."* Sharifa alinong'ona huku akizishika shanga zake za kiunoni kwa nguvu mpaka zikakatika. Shanga zile za rangi ya kijani na nyekundu zilitawanyika mchangani, zikipoteza mng'ao wake mbele ya damu iliyoanza kutiririka miguuni mwake.
Kijijini, Baturi alikuwa amewasili kwa siri. Hakuja kama dada, bali alikuja kushuhudia anguko la mwisho la "sumu" iliyomuharibia maisha. Alimkuta mama yake akilia na kumuonyesha njia ya mtoni aliyoelekea Sharifa.
Baturi alimkuta Sharifa akiwa ameshaishiwa nguvu, amelala chali huku akitazama anga. Alipomuona dada yake, Sharifa alitoa tabasamu la unyonge, tabasamu ambalo halikuwa na dharau tena.
*"Dada... umekuja kuchukua... ushindi wako?"* Sharifa alihangaika kusema, pumzi zake zikiwa fupi.
Baturi alisimama juu yake, akimtazama mdogo wake kwa uchungu uliopitiliza. *"Sikuja kuchukua ushindi, Sharifa. Nilikuja kuona kama ule 'utamu' unaosema uliupata kwa Iddi, unaweza kukuokoa sasa hivi. Unaona sasa? Iddi yuko gerezani akisaga nondo kwa miaka 30, na wewe uko hapa unakufa na laana ya mume wa dada yako."*
Sharifa alijaribu kunyoosha mkono kumshika Baturi, lakini mikono yake ilikosa nguvu. *"Nisamehe dada... nililewa sifa... nililewa utamu... nilijua mimi ni zaidi yako..."*
Baturi alipiga magoti na kumnyanyua mdogo wake kichwa. Licha ya chuki yote, damu ilijitenga na maji. Alimshika Sharifa na kuanza kulia. *"Kwa nini Sharifa? Kwa nini ulifanya hivi kwetu? Ndoa yangu imekufa, Iddi amepotea, na wewe unaniacha."*
Sharifa alitoa mguno wa mwisho wa mahaba ya bandia, akivuta picha ya mwisho ya Iddi akiwa juu yake, kisha akajinyoosha na kukata roho mikononi mwa dada yake. Kile kiumbe tumboni mwake, ambacho kingekuwa ushahidi wa dhambi yao, kilizikwa pamoja naye katika kaburi la aibu kijijini Mshikamano.
Miaka mitano baadaye, Iddi alikuwa bado gerezani, sura yake ikiwa imezeeka na mwili wake ukiwa na makovu ya kazi ngumu. Kila usiku alikuwa akisikia sauti ya Sharifa ikimnong'oneza: *"Shemeji, nifanye basi... mimi wako."* Alikuwa akizunguka kwenye selo yake kama mwendawazimu, akitafuta utamu ambao sasa ulikuwa ni sumu inayomla moyo wake.
Baturi, kwa upande wake, aliamua kuanza maisha mapya. Alihama nchi na kuelekea kusini, akibeba kovu la usaliti moyoni mwake. Hakutaka tena kusikia jina la mwanamume, kwani kila alipofumba macho, aliona kitanda chake kikicheza *kwichu! kwichu!* kwa ajili ya mdogo wake.
Simulizi ya Sharifa ilibaki kuwa fundisho kubwa kijijini na mjini: Kwamba utamu wa siri ni kama asali kwenye ncha ya upanga—unailamba na kuona raha, lakini unakata ulimi wako na kukuacha na kilema cha maisha.
**TAMATI.**
Maumivu ya tumbo yalizidi kuwa makali, yakimchoma kama ncha za mshale. Sharifa alishika tumbo lake na kupiga yowe, lakini sauti yake ilimezwa na upepo wa jioni. Alijikuta akipiga magoti kwenye mchanga wa mto, jasho likimtiririka kifuani na kulowesha kile kinguo chake chepesi kilichokuwa kimebakia kuwa kumbukumbu ya mjini.
*"Iddi... unaniacha gizani... mimi na mwanao..."* Sharifa alinong'ona huku akizishika shanga zake za kiunoni kwa nguvu mpaka zikakatika. Shanga zile za rangi ya kijani na nyekundu zilitawanyika mchangani, zikipoteza mng'ao wake mbele ya damu iliyoanza kutiririka miguuni mwake.
Kijijini, Baturi alikuwa amewasili kwa siri. Hakuja kama dada, bali alikuja kushuhudia anguko la mwisho la "sumu" iliyomuharibia maisha. Alimkuta mama yake akilia na kumuonyesha njia ya mtoni aliyoelekea Sharifa.
Baturi alimkuta Sharifa akiwa ameshaishiwa nguvu, amelala chali huku akitazama anga. Alipomuona dada yake, Sharifa alitoa tabasamu la unyonge, tabasamu ambalo halikuwa na dharau tena.
*"Dada... umekuja kuchukua... ushindi wako?"* Sharifa alihangaika kusema, pumzi zake zikiwa fupi.
Baturi alisimama juu yake, akimtazama mdogo wake kwa uchungu uliopitiliza. *"Sikuja kuchukua ushindi, Sharifa. Nilikuja kuona kama ule 'utamu' unaosema uliupata kwa Iddi, unaweza kukuokoa sasa hivi. Unaona sasa? Iddi yuko gerezani akisaga nondo kwa miaka 30, na wewe uko hapa unakufa na laana ya mume wa dada yako."*
Sharifa alijaribu kunyoosha mkono kumshika Baturi, lakini mikono yake ilikosa nguvu. *"Nisamehe dada... nililewa sifa... nililewa utamu... nilijua mimi ni zaidi yako..."*
Baturi alipiga magoti na kumnyanyua mdogo wake kichwa. Licha ya chuki yote, damu ilijitenga na maji. Alimshika Sharifa na kuanza kulia. *"Kwa nini Sharifa? Kwa nini ulifanya hivi kwetu? Ndoa yangu imekufa, Iddi amepotea, na wewe unaniacha."*
Sharifa alitoa mguno wa mwisho wa mahaba ya bandia, akivuta picha ya mwisho ya Iddi akiwa juu yake, kisha akajinyoosha na kukata roho mikononi mwa dada yake. Kile kiumbe tumboni mwake, ambacho kingekuwa ushahidi wa dhambi yao, kilizikwa pamoja naye katika kaburi la aibu kijijini Mshikamano.
Miaka mitano baadaye, Iddi alikuwa bado gerezani, sura yake ikiwa imezeeka na mwili wake ukiwa na makovu ya kazi ngumu. Kila usiku alikuwa akisikia sauti ya Sharifa ikimnong'oneza: *"Shemeji, nifanye basi... mimi wako."* Alikuwa akizunguka kwenye selo yake kama mwendawazimu, akitafuta utamu ambao sasa ulikuwa ni sumu inayomla moyo wake.
Baturi, kwa upande wake, aliamua kuanza maisha mapya. Alihama nchi na kuelekea kusini, akibeba kovu la usaliti moyoni mwake. Hakutaka tena kusikia jina la mwanamume, kwani kila alipofumba macho, aliona kitanda chake kikicheza *kwichu! kwichu!* kwa ajili ya mdogo wake.
Simulizi ya Sharifa ilibaki kuwa fundisho kubwa kijijini na mjini: Kwamba utamu wa siri ni kama asali kwenye ncha ya upanga—unailamba na kuona raha, lakini unakata ulimi wako na kukuacha na kilema cha maisha.
**TAMATI.**